Fotostarzenie skóry pod wpływem promieni UVA i UVB

Co postarza Twoją skórę bardziej niż słońce, które czujesz? Poznaj UVA

Aktualizacja: 15/07/2026
Czas czytania: 3 min
Autor: lek. med. Nina Nicheska
Sprawdzone przez eksperta

Chronimy się przed słońcem, które parzy. Tymczasem za większość oznak starzenia skóry odpowiada promieniowanie UVA, które działa podstępnie i dociera przez chmury i szyby aż do skóry właściwej, gdzie powstaje kolagen. Wyjaśniam, jak ochronić się przed UVA.

O słońcu myślimy zwykle przez to, co widać od razu: opaleniznę, zaczerwienienie po zbyt długim dniu na plaży, czasem przebarwienia. Naturalnie szukamy więc winowajcy tam, gdzie coś czujemy i widzimy. Tymczasem najwięcej dzieje się tam, gdzie wzrok nie sięga, kilka warstw głębiej w skórze. To właśnie tam zaczyna się fotostarzenie, czyli przedwczesne starzenie skóry pod wpływem słońca (ang. photoaging). I to zupełnie inny rodzaj promieniowania niż ten, który kojarzy nam się z oparzeniem.

Żeby zrozumieć, o co chodzi, warto przyjrzeć się promieniowaniu ultrafioletowemu (UV) bliżej. Dzieli się ono na dwa rodzaje - UVA i UVB - które docierają do nas każdego dnia, niezależnie od pogody.

Czym jest promieniowanie UVB i dlaczego je czujemy?

Promienie UVB mają krótszą falę i więcej energii, czyli działają mocno i od razu. Uszkadzają komórki naskórka i ich DNA. UVB zatrzymuje się głównie w naskórku, czyli najbardziej zewnętrznej warstwie skóry, a około 70% pochłania już sama warstwa rogowa.

To właśnie UVB przede wszystkim odpowiada za rumień i oparzenie słoneczne. Jego działanie czujemy: piecze i czerwieni, a po kilku dniach schodzi. Właśnie dlatego przez długi czas to jemu błędnie przypisywano większość szkód.

Czym jest promieniowanie UVA i czemu działa podstępnie?

UVA to zupełnie inna historia. Stanowi około 95% promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi. UVA znacznie słabiej wywołuje rumień niż UVB, dlatego jego działania często nie odczuwamy i to właśnie czyni je podstępnym.

Sięga za to znacznie głębiej: nawet 20 do 30% tego promieniowania dociera do skóry właściwej, czyli warstwy pod naskórkiem, w której mieszczą się fibroblasty i włókna kolagenu odpowiadające za jędrność.

Chmury i szyby nie są tarczą. Nawet 80% promieni UVA przechodzi przez chmury, a także przez szyby, więc towarzyszy nam także wtedy, gdy w ogóle o nim nie myślimy. Chmury zatrzymują głównie UVB, czyli promienie, które parzą. UVA, które przyspiesza starzenie skóry, przepuszczają niemal bez przeszkód.

Porównanie działania promieni UVA i UVB


promienie UVB

promienie UVA

Co to jest?

Promieniowanie o krótszej fali, wysokoenergetyczne

Promieniowanie o dłuższej fali, stanowi ok. 95% UV docierającego do Ziemi

Gdzie działa?

Głównie w naskórku (ok. 70% pochłania warstwa rogowa)

Sięga do skóry właściwej (20–30% dociera do fibroblastów i kolagenu)

Co czujemy?

Rumień, oparzenie słoneczne. Efekt widoczny od razu

Praktycznie nic, słabo wywołuje rumień, dlatego działa niezauważenie

Przenikanie przez chmury/szyby

Zatrzymywane przez chmury i szyby

Przechodzi niemal bez przeszkód, nawet 80% przez chmury, także przez szyby

Skutek długofalowy

Uszkodzenie DNA komórek naskórka, ryzyko oparzeń

Uruchamia wolne rodniki, rozkład kolagenu i elastyny. To główny motor fotostarzenia

Udział w fotostarzeniu skóry

Mniejszy

Odpowiada za większość z ok. 80% starzenia się skóry przypisywanego słońcu

 

Jak UVA niszczy kolagen w skórze właściwej?

Kiedy UVA dociera na ten poziom, uruchamia reaktywne formy tlenu, czyli wolne rodniki. Skóra ma na nie własną obronę, opartą między innymi na antyoksydantach, które wytwarza sama: glutationie i dysmutazie ponadtlenkowej (w skrócie SOD).

Ta obrona działa świetnie, dopóki nadąża. Kłopot zaczyna się, gdy dawka promieniowania jest zbyt duża. Wtedy w skórze aktywują się procesy rozkładu kolagenu i elastyny, a produkcja nowego kolagenu zwalnia. Kolagen stanowi 75 do 80% suchej masy skóry właściwej, więc jego ubytek robi realną różnicę. Z czasem widać ją jako utratę jędrności i pierwsze drobne zmarszczki. Koloryt staje się mniej równomierny, a blask przygasa.

Fotostarzenie: skutek wielu dni, także tych pochmurnych

Najgorsze w tym wszystkim jest to, że ten efekt się kumuluje. Fotostarzenie odpowiada za około 80% starzenia się skóry, a nie bierze się z jednego dnia na słońcu. To suma ekspozycji z wielu lat, dzień po dniu, także tych pochmurnych.

Warto zapamiętać: zaczerwienienie po słońcu znika po kilku dniach. Zniszczony kolagen nie odbuduje się sam z dnia na dzień.

Czy sam krem z filtrem wystarczy, żeby ochronić skórę?

Filtr przeciwsłoneczny, czyli krem z SPF, jest podstawą przy ochronie przed UV i nic go nie zastąpi. Nie jest jednak pełną tarczą na całe światło słoneczne, a jego skuteczność zależy od tego, jak go nakładamy. Liczy się ilość kremu, częstotliwość i regularność ponawiania aplikacji.

Jak więc chronić skórę przed fotostarzeniem, skoro sam filtr nie sięga najgłębiej? Tu z pomocą przychodzą antyoksydanty. Mogą uzupełniać ochronę przeciwsłoneczną, pomagając ograniczać skutki stresu oksydacyjnego wywołanego przez promieniowanie UV. Działają w głębszych warstwach skóry, tam, gdzie powstaje kolagen, czyli dokładnie tam, gdzie sam filtr już nie sięga.

Antyoksydanty od wewnątrz: jak działa Formuła Blasku

Z tego założenia wyszliśmy, tworząc  Formułę Blasku. Połączyliśmy w niej cztery składniki, które celują w opisane wyżej mechanizmy:

  • SkinAx²™ – kompleks antyoksydantów (w tym SOD, polifenole z pestek winogron, witamina C i cynk)

  • Fitoceramidy Lipowheat™ – odbudowujące barierę skóry

  • Kwas hialuronowy – wiążący wodę

  • Olej z wiesiołka

W badaniach producentów tych składników ich stosowanie wiązało się z wyższą gęstością kolagenu (o 50%) i większym blaskiem skóry (o 25,7%)*.

Formuła jest wegańska, bez cukru, słodzików i konserwantów, a wystarczą dwie kapsułki dziennie.

* Dane pochodzą z badań producentów Lipowheat™ i SkinAx²™. 

Fotostarzenie i ochrona skóry: najczęstsze pytania

  • Czy UVA jest groźniejsze niż UVB?
    Oba rodzaje promieniowania mają inne działanie. UVB odpowiada głównie za rumień i oparzenia, czyli efekty, które widać i czuć od razu. UVA działa ciszej i głębiej, dlatego jego skutki, w tym fotostarzenie, kumulują się latami, często niezauważone.
  • Czy szyby i chmury chronią przed promieniowaniem UV?
    Nie w pełni. Chmury zatrzymują głównie UVB. UVA przechodzi przez zachmurzenie i przez szyby w bardzo dużym stopniu, dlatego towarzyszy nam nawet w pochmurny dzień czy w samochodzie.
  • Czy sam krem z filtrem wystarczy?
    Filtr przeciwsłoneczny to podstawa ochrony przed UV i warto go stosować codziennie, w odpowiedniej ilości. Nie jest jednak jedynym elementem dbania o skórę narażoną na słońce, dlatego dobrze uzupełnić go antyoksydantami, które wspierają skórę od wewnątrz.
  • Czy antyoksydanty zastępują filtr przeciwsłoneczny?
    Nie, to inna forma wsparcia. Antyoksydanty mogą pomagać ograniczać skutki stresu oksydacyjnego wywołanego przez promieniowanie UV i działają w głębszych warstwach skóry, ale nie zastępują ochrony przeciwsłonecznej na skórze.
  • Jak długo stosować Formułę Blasku, żeby zauważyć efekty?
    Suplementacja to proces stopniowego wspierania organizmu, dlatego efekty warto obserwować w dłuższej perspektywie, przy regularnym stosowaniu. Najlepiej jako element codziennej rutyny, obok filtra przeciwsłonecznego.
  • Dla kogo jest Formuła Blasku?
    Dla osób, które chcą wesprzeć kondycję skóry latem i przez cały rok, szczególnie tych, które są często wystawione na działanie słońca, także przez szyby, w biurze czy w samochodzie.
Źródła
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej, farmaceutycznej ani dietetycznej. Informacje zawarte w niniejszym materiale nie mogą być traktowane jako substytut profesjonalnej konsultacji ze specjalistą. Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia.

Najnowsze artykuły

Bądź na bieżąco! Czytaj nasze najnowsze wpisy, odkrywaj aktualne tematy i rozwijaj swoją wiedzę oraz korzystaj z praktycznych porad każdego dnia z blogiem nikaMag.

17 pytań do nowej szefowej Google Polska. Poznaj Dagmarę Brzezińską
Conversations

17 questions for... Dagmara Brzezińska, Vice President Sales, Board Member at InPost

In an interview with nikalab, Dagmara Brzezińska told us why she does not believe in work life balance, revealed her four daily habits that help her take care of her...
Czas czytania: 3 min
Czytaj więcej
Fotostarzenie skóry pod wpływem promieni UVA i UVB
Health

Co postarza Twoją skórę bardziej niż słońce, które czujesz? Poznaj UVA

Chronimy się przed słońcem, które parzy. Tymczasem za większość oznak starzenia skóry odpowiada promieniowanie UVA, które działa podstępnie i dociera przez chmury i szyby aż do skóry właściwej, gdzie powstaje...
Czas czytania: 3 min
Czytaj więcej
Maślan sodu nikalab
Suplementacja i dieta

Maślan sodu a zdrowie jelit: jak kwas masłowy działa na jelita i jak je wspiera?

Maślan sodu to substancja, która na co dzień powstaje w jelitach. Produkuje ją nasza mikrobiota. Na rynku pojawia się jednak coraz więcej preparatów zawierających maślan sodu. Dowiedz się, czy warto...
Czas czytania: 6 min
Czytaj więcej