Wiele osób mówi dziś o zmęczeniu i poczuciu odłączenia. Często myślę wtedy, czy to nie brak bliskich relacji najbardziej odbiera nam równowagę. Czy przyjaźń może realnie wspierać zdrowie i samopoczucie? W tym tekście dzielę się tym, czego nauczyły mnie lata przyjaźni i co mówią badania o sile więzi, które wzmacniają nas na co dzień.
Dlaczego przyjaźnie mają tak silny wpływ na nasze życie?
Jedna z moich przyjaźni trwa już trzy dekady. Zaczęła się w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Przez lata wiele mogło nas rozdzielić, a zupełnie dosłownie rozdzielał nas ocean. Jednak nawet mieszkanie na innych kontynentach nie zaszkodziło tej przyjaźni. Mam też przyjaciółki z liceum czy poznane w pracy. Z drugiej strony, zdarzały mi się ważne relacje, które nie przetrwały. Zaczęłam się zastanawiać, co sprawia, że z niektórymi osobami łączymy się „na zawsze”.
Co mówi nauka o znaczeniu przyjaźni dla zdrowia i dobrostanu?
Jak relacje wspierają szczęście i równowagę psychiczną
Badacze z dziedziny medycyny – często ze zdumieniem – odkrywali, jak ogromnie ważne są dla nas przyjaźnie.
„Nie tylko na nasze odczuwanie szczęścia, ale także na zdrowie, samopoczucie, a nawet długowieczność. Nie umiemy żyć w odosobnieniu” — pisze psycholog ewolucyjny Robin Dunbar w swojej książce „Przyjaciele. O prawdziwej mocy naszych najważniejszych relacji”.
Sieć wsparcia a nasze zdrowie fizyczne
Z badań wynika, że wsparcie społeczne, na jakie możemy liczyć, ma kluczowe znaczenie np. dla naszych szans na przeżycie po zawale serca czy udarze mózgu(1). Liczy się, jak bardzo jesteśmy zintegrowani z naszą siecią znajomych i lokalną wspólnotą.
„Badacze stwierdzili, że prawdopodobieństwo tego, iż będziemy szczęśliwi, przygnębieni lub otyli w przyszłości, a także tego, że rzucimy palenie, są silnie skorelowane z drobnymi zmianami u najbliższych przyjaciół. Zauważono także mniejszy, ale nadal istotny wpływ zachowania przyjaciół naszych przyjaciół” — pisze Dunbar.
Przeczytaj również: Moją bazą są bliskie relacje. Musiałem się tego nauczyć
Samotność – jak wpływa na zdrowie i układ odpornościowy?
Choć o znaczeniu przyjaźni wiemy coraz więcej, mamy plagę samotności. Poczucie izolacji społecznej nie tylko przekłada się na samopoczucie. Uderza nawet w nasz układ odpornościowy(2). To znaczy, że samotność podnosi ryzyko zachorowania np. na grypę i sprawia, że organizm słabiej broni się np. przed rozwojem raka.
Przeczytaj również: Nie masz przyjaciół? Ryzykujesz umrzeć wcześniej
Liczba Dunbara – ile bliskich relacji jesteśmy w stanie utrzymać?
Zazwyczaj mamy garstkę bardzo bliskich przyjaciół. Na podstawie swoich badań Dunbar określił liczbę osób, z którą możemy utrzymać stabilne kontakty(3). Tak powstał termin „liczba Dunbara”. Ta liczba to 150.
Social media sprawiają, że możemy mieć większą sieć kontaktów, tysiące „przyjaciół”, ale kolejne badania innych naukowców pokazały, że liczba Dunbara właściwie się nie zmienia(4). Liczba naszych prawdziwych kontaktów waha się wciąż między 100 a 200. Tyle jest osób, do których możemy podejść, gdy zobaczymy je nagle np. na lotnisku.
Przeczytaj również: Czy optymalna liczba przyjaciół, którą musisz mieć, to 150 osób?
Jak powstają przyjaźnie? Mechanizmy, które budują bliskość
Przyjaźni nie da się nawiązać bez spędzania czasu z drugą osobą. Musimy tę osobę poznać, uśmiechnąć się, porozmawiać. Połączyć mogą nas:
-
spacery z psami,
-
sprawa do załatwienia na osiedlu,
-
praca,
-
zainteresowania,
-
dzieci w tej samem szkole.
„Pozyskanie przyjaciół wymaga wysiłku i czasu. Nie da się tego osiągnąć magiczną sztuczką nad filiżanką kawy – choćby dlatego, że wszyscy są już włączeni w jakąś sieć przyjaźni i gdyby mieli przydzielić nam czas i przestrzeń jako nowemu przyjacielowi, musieliby poświęcić przyjaźń z kimś innym” — tłumaczy Dunbar.
Jak pielęgnować przyjaźnie, by trwały latami?
Dlatego nawiązanie nowej przyjaźni to powód do świętowania. Tak samo utrzymanie starej przyjaźni. Paliwem przyjaźni są rytuały. Może udaje Wam się z kimś regularnie widywać przy kawie? Może razem biegacie? Albo wyjeżdżacie razem raz w roku na narty? A może wysyłacie sobie memy lub polecacie nowe piosenki?
Drobne gesty, to sygnał, że o kimś pamiętacie.
Można więc powiedzieć, że mem od przyjaciółki czy przyjaciela bywa małym wsparciem dla naszego samopoczucia.
Przeczytaj również: „Od przyjaźni do wspólnej firmy” – czyli jak zakłada się biznes z przyjaciółką?