Naukowcy coraz częściej wymieniają sen jako niezbędny składnik zdrowego życia na równi z urozmaiconą dietą i aktywnością fizyczną. Współczesny człowiek zaczyna doceniać wartość nocnej regeneracji dopiero w momencie, gdy snu zaczyna nam brakować – śpimy mniej i gorzej od naszych przodków 1. Powodem może być wszechobecny stres i całodobowe korzystanie z urządzeń cyfrowych (choć nie tylko to). Sen jest dla naszego organizmu tak samo ważny, jak oddech, z tą różnicą, że brak powietrza odczuwamy od razu, a brak snu ma swoje skutki uboczne w trochę dłuższej perspektywie. Oto przyczyny, dla których sen ma strategiczne znaczenie dla naszego zdrowia.
Naukowcy odkryli, że podczas nocnego wypoczynku praca niektórych elementów naszego układu odpornościowego przyspiesza. Na przykład występuje zwiększona produkcja cytokin związanych ze stanem zapalnym 2. W ten sposób organizm zwalcza infekcje w nocy i naprawia uszkodzenia, goi rany itp. Dobrze przespana noc zwiększa także odporność nabytą w drodze szczepienia 3, 4. Niezależnie od tego, czy człowiek jest chory w danym momencie, nocna regeneracja doskonali jego pamięć immunologiczną.
Zbyt krótki sen jest jednym z kluczowych czynników pojawienia się otyłości. Badania naukowe świadczą o tym, że ludzie, którzy mało śpią, mają tendencję do przybierania na wadze5. To dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci 6. Gdy brakuje nam snu, hormony odpowiedzialne za poczucie głodu i sytości (leptyna i grelina) nie działają prawidłowo 7. Po nieprzespanej nocy mamy też mniej sił i motywacji, żeby się ruszać.
Podczas głębokiej fazy snu spada ilość cząsteczek glukozy we krwi i poziom insuliny. Ten czas jest niezbędny, by organizm mógł zresetować mechanizm wrażliwości na insulinę. Nawet jeśli zdrowa osoba w ciągu 6 nocy z rzędu prześpi tylko 4 godziny zamiast 8, może wprowadzić swój organizm w stan przedcukrzycowy 8. Osoby śpiące codziennie mniej, niż 6 godzin są w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2 9, 10 .
Brak snu lub jego niewystarczająca ilość prowadzi do tego, że organizm wydziela więcej hormonu stresu kortyzolu. Ten hormon przyśpiesza bicie serca. Im dłużej się wydziela, tym dłużej nasze serce wykonuje dodatkową pracę. Podczas snu rytm serca spowalnia, obniża nam się ciśnienie, a naczynia krwionośne mają okazję, by trochę odpocząć 11. Bawiąc się (lub pracując) w nocy, zamiast spać, nadwyrężamy serce i zwiększamy ryzyko zawału 12.
Wystarczająca ilość snu jest ważna dla wielu funkcji mózgu. Kiedy śpimy, tworzą się nowe połączenia neuronowe. Mózg przetwarza wszystkie informacje, z którymi mieliśmy styczność w ciągu dnia. Jest to także czas na sprzątanie nagromadzonych w mózgu toksyn 13. Niewyspani, zaczynamy mieć problem z pamięcią i uczeniem się, zaczynamy podejmować decyzje z większym trudem 14. Wystarczy tylko 1 nieprzespana noc, by pojawił się problem ze skupieniem uwagi 15. Amerykańscy badacze twierdzą także, że kierowcy, którzy śpią mniej niż 8 godzin w nocy, dwukrotnie częściej mają wypadki samochodowe 16. Mają gorsze skupienie na drodze.
Każdy sportowiec wie, jak ważna jest regeneracja, szczególnie nocna. Nawet jeśli nie jesteś zawodowcem, sen może znacząco wpłynąć na Twoje wyniki, szczególnie jeśli trenujesz sporty wytrzymałościowe. Brak snu pozbawia Cię energii i motywacji, i, najzwyczajniej, czasu na odbudowę mięśni. Wydłuża także czas reakcji. Natomiast wyspani atleci stabilnie pokazują lepsze wyniki sportowe 17.
Nie chodzi tylko o to, że niewyspani nie mamy humoru i sił, by podtrzymywać rozmowę z innymi. Badacze odkryli 18, że brak snu dosłownie zmienia nasz mózg. Osłabia aktywność neuronów w tych obszarach, które odpowiadają za zaangażowanie w życie społeczne. Niewyspane osoby są bardziej wrogo nastawione w stosunku do nieznajomych i mniej chętne, by ich poznać. Chcesz zrujnować swoje relacje z otoczeniem – po prostu regularnie się nie wysypiaj.
Wbrew pozorom, seks nie musi się wykluczać nawzajem ze spaniem. Wysypianie się ma ogromny wpływ na libido oraz na poziom hormonów płciowych, czyli także na płodność i jakość życia seksualnego, twierdzą naukowcy. Młodym mężczyznom 19 wystarczy 1 tydzień niewystarczającej ilości snu (5 godzin na dobę), żeby ich poziom testosteronu spadł aż o 10-15%! U kobiet sen reguluje pożądanie. Badania dowiodły, że każda dodatkowa godzina snu w nocy podnosi o 14% poziom podniecenia seksualnego 20.
Choroby psychiczne są ściśle związane z zaburzeniami snu. 90% osób cierpiących na depresję, zgłasza też problemy ze snem 21. Z kolei osoby z zaburzeniami snu, u których depresji jeszcze nie zdiagnozowano, mają większe ryzyko, że na nią zapadną 22. Relacja jest dwukierunkowa i na razie naukowcy nie mogą powiedzieć, co było pierwsze – problemy ze snem czy zaburzenia psychiczne.
Amerykańscy naukowcy wyliczyli, że aby poczuć się bardziej szczęśliwym, wystarczy po prostu spać w nocy 60-90 minut dłużej 23. Jest to najbardziej uniwersalne lekarstwo, poprawiające zdrowie fizyczne i psychiczne, a także stan emocjonalny. Sprawia wiele przyjemności i nie ma skutków ubocznych, ale mimo to jest regularnie zaniedbywane przez współczesnego człowieka. A im mniej śpimy, tym wyższy mamy poziom stresu 24. Brak snu jest w sam sobie stresorem, prowadzi do wydzielania już wspomnianego wyżej hormonu kortyzolu, który w nadmiarze nadwyręża siły naszego organizmu.
Żaden suplement ani produkt nie zastąpi regularnych godzin snu, ciemnej sypialni i odpowiedniego wyciszenia przed snem. Jeśli jednak zasypianie utrudnia Ci napięcie, gonitwa myśli albo stres, możesz wesprzeć organizm na dwa sposoby: od środka oraz przez stworzenie dodatkowych warunków sprzyjających wyciszeniu.
Suplement diety Kontroluj stres łączy ekstrakt z szafranu Safr’Inside™, L-teaninę z zielonej herbaty oraz niacynę. Każdy z tych składników pełni inną funkcję.
Badania producentów tych składników wskazują, że ekstrakt z szafranu Safr’Inside™ sprzyja wyciszeniu i może poprawiać łatwość zasypiania, długość oraz jakość snu 25,27. L-teanina wspiera odprężenie i pomaga obniżyć poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu 26. Niacyna wspiera natomiast prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia 28.
Ciepła kąpiel potrafi oddzielić dzień od nocy skuteczniej niż kolejny odcinek serialu. Metaanaliza 17 badań wykazała, że kąpiel lub prysznic w temperaturze 40–42,5°C, zaplanowane godzinę lub dwie przed snem, mogą skracać czas zasypiania i poprawiać subiektywną jakość snu. Mechanizm jest związany z termoregulacją: po ogrzaniu skóry organizm łatwiej oddaje ciepło, a spadek temperatury wewnętrznej sprzyja zasypianiu 29.
Płatki magnezowe do kąpieli RELAKS zawierają naturalny biszofit, czyli chlorek magnezu, oraz olejki eteryczne z lawendy, ylang-ylang, mandarynki i drzewa sandałowego. Kompozycja została opracowana z myślą o zmniejszeniu napięcia, odprężeniu oraz wieczornym wyciszeniu.
W badaniu aplikacyjnym przeprowadzonym przez niezależne laboratorium 90% uczestników odczuło efekt relaksacyjny, a 65% zadeklarowało odczuwalnie lepszy sen 30.
Zapach dociera do mózgu szybciej, niż zdążymy go świadomie opisać. Cząsteczki aromatu aktywują receptory węchowe, a sygnały trafiają następnie do obszarów mózgu związanych z emocjami, pamięcią i reakcją na stres 31. Dlatego określony aromat może stać się elementem wieczornego rytuału i sygnałem, że pora zwolnić.
Olejek eteryczny Sen jest kompozycją lawendy, drzewa Ho, rumianku rzymskiego, amyrisu i kadzidłowca. Poszczególne nuty rozwijają się stopniowo: od kwiatowo-ziołowego wyciszenia po cieplejszy, balsamiczny aromat. Formuła zawiera wyłącznie olejki eteryczne, bez syntetycznej kompozycji zapachowej.
Możesz zastosować go w dyfuzorze przed snem albo nanieść kilka kropli na kamień aromaterapeutyczny.
W hotelu, samolocie czy sypialni poza domem trudno odtworzyć wszystkie codzienne warunki. Roll-on Sen przenosi wieczorną aromaterapię do małej butelki. Kompozycja olejków została rozcieńczona w oleju jojoba, dlatego produkt można aplikować bezpośrednio na nadgarstki, szyję lub skórę za uszami.
Mechanizm pozostaje podobny jak w przypadku olejku do dyfuzora. Podczas kilku spokojnych oddechów lotne cząsteczki docierają do receptorów węchowych, a zapach towarzyszy Ci podczas przygotowania do snu. Największą wartością roll-onu jest łatwość zbudowania powtarzalnego rytuału, bez dyfuzora i dodatkowych przygotowań.
Warto patrzeć na niego jak na narzędzie pomagające zwolnić, a nie jak na „środek nasenny”. Czasami kilka świadomych oddechów i znajomy aromat wystarczą, by przypomnieć organizmowi, że dzień już się skończył.
Bądź na bieżąco! Czytaj nasze najnowsze wpisy, odkrywaj aktualne tematy i rozwijaj swoją wiedzę oraz korzystaj z praktycznych porad każdego dnia z blogiem nikaMag.
