Źródła kwasów tłuszczowych Omega-3 - algi i ryby, które je zjadają
Suplementacja i dieta

Kwasy Omega-3 z ryb czy z alg? Które wybrać?

Wiele osób błędnie uważa, że to ryby wytwarzają kwasy Omega-3. Jednak ryby, tak jak ludzie, nie są zdolne do ich syntezy. Otrzymują te kwasy z pożywienia – z alg lub planktonu (drobnych organizmów wodnych). To algi są pierwotnym źródłem Omega-3.

Suplementy diety z kwasami Omega-3 zazwyczaj pochodzą z oleju rybnego i mają intensywny zapach i smak, odczuwalny przez kapsułkę. Nawet osoby, które lubią i często jadają ryby, na hasło “olej rybny” najczęściej się krzywią. Przedstawicielom starszego pokolenia źle się kojarzy też z dzieciństwem, kiedy to rodzice zmuszali ich do łykania płynnego oleju z łyżki, by wzmocnić odporność. 

Skąd ryby biorą kwasy Omega-3?

Olej rybny cenimy ze względu na zawartość kwasów Omega-3, a także poszczególnych ich rodzajów – kwasów DHA i EPA. Nie znajdziemy ich w orzechach, ziarnach lub nasionach. Jednak ryby też nie produkują tych kwasów. Pozyskują je z alg 1. To algi są pierwotnym źródłem Omega-3. Takie pochodzenie tych kwasów oznacza, że są one odpowiednie dla wszystkich, także dla wegan i wegetarian. Mikroalgi produkują zarówno kwasy EPA, jak i DHA. 

Kwasy Omega-3 z ryb mogą być niebezpieczne dla zdrowia.

Zapotrzebowanie w świecie na olej rybny ze względu na zawartość w nim kwasów Omega-3 cały czas rośnie. To wpływa także na skalę rybołówstwa przemysłowego. Jego skala na tyle się powiększyła w ciągu ostatnich lat, że obecnie stanowi poważne zagrożenie dla środowiska. Coraz gorzej jest też z jakością produktu końcowego, czyli oleju rybnego. Bardzo się różni ona w zależności od pory roku, miejsca połowu i zanieczyszczenia wód w tym obszarze. Natomiast oczyszczanie oleju rybnego z metali ciężkich i innych niechcianych pozostałości jest skomplikowane i nie zawsze możliwe 2. 

Pozostaje także problem stabilności kwasów tłuszczowych Omega-3 z ryb. Jako że olej jest wielonienasycony i pochodzi z ryb zimnowodnych, potrzebuje odpowiednich warunków do przechowywania. Pod wpływem ciepła, światła i powietrza może szybko jełczeć, nawet w środku kapsułki. Badania stabilności kwasów Omega-3 w popularnych polskich suplementach diety pokazują, że mogą utleniać się jeszcze w okresie przydatności do spożycia 3.

Globalnie średnio co 5. suplement z olejem rybnym zawiera zjełczałe kwasy Omega-3 4. Czy szkodzą naszemu zdrowiu? Badania z udziałem zwierząt 5 mówią o tym, że w dużych dawkach mają efekt toksyczny. Niektóre badania z udziałem ludzi wskazują, że suplementacja takimi kwasami w dużych dawkach może podwyższać poziom cholesterolu 6. To oznacza, że utleniony olej rybny na pewno zmienia swoje właściwości. Oraz zapach i smak. Im bardziej jest zjełczały, tym bardziej intensywnie to odczuwamy. Po przyjęciu takich kapsułek możemy długo czuć nieprzyjemny posmak w ustach.

Przewagi kwasów Omega-3 z alg nad Omega-3 z ryb

Dlaczego kwasy Omega-3 z alg są lepszym wyborem?

Wybierając kwasy tłuszczowe Omega-3 z alg, pozbywamy się od razu kilku problemów. Hodowla mikroalg w celu uzyskania z nich oleju jest kontrolowana, więc ryzyko zanieczyszczenia wody i samego oleju jest znacznie mniejsze, niż w przypadku ryb. Olej algowy ma też mniej intensywny zapach od rybnego. Jest również świetną alternatywą dla osób, które mają uczulenie na ryby i owoce morza. Nie muszą rezygnować z przyjmowania kwasów Omega-3, jeśli wybiorą suplement dobrej jakości z kwasami z mikroalg.

Hodowla alg nie zaburza ekosystemu, gdyż mikroalgi potrzebują znacznie mniejszej ilości zasobów w porównaniu do tradycyjnych roślin uprawnych. Rosną też bardziej obficie. Ponadto obecnie algi produkują 50% tlenu na świecie 7, ich uprawa jest nawet korzystna dla planety. Algi są najstarszą rośliną, są fundamentem życia całego ekosystemu mórz i oceanów. Wszystkie rośliny na Ziemi także historycznie pochodzą z klasy słodkowodnych zielonych alg. 

Dlaczego warto suplementować kwasy Omega-3?

Mimo stale rosnącej popularności kwasów tłuszczowych Omega-3 ich rekomendowaną dawkę spożywa mniej niż 20% globalnej populacji 8. A szkoda, bo te kwasy mają wielokierunkowe działanie na organizm człowieka. Wspierają pracę mózgu, w tym koncentrację i pamięć 9,10. Hamują procesy zapalne i pomagają dbać o kondycję układu odpornościowego 11,12,13. Przyczyniają się także do utrzymania prawidłowego profilu lipidowego, wspierają pracę serca i pomagają obniżać ryzyko jego chorób, zawału i udaru mózgu 14,15,16. Kwasy Omega-3 wpływają także na jakość snu u dzieci i dorosłych 17,18. Są ważne dla naszego zdrowia psychicznego. Ich niski poziom jest związany z depresją 19,20,21. Badania dowodzą, że Omega-3 obniżają ryzyko rozwoju nowotworów jelita grubego i raka piersi 22,23, a także choroby Alzheimera i demencji 24,25. Kwasy tłuszczowe Omega-3 są bardzo ważne dla kobiet w ciąży. Zmniejszają ryzyko przedwczesnego porodu oraz pomagają wspierać rozwój mózgu i oczu dziecka 26,27,28,29. Mogą być także pomocne w dbaniu o urodę. Mają pozytywny wpływ na skórę i wspierają walkę z niedoskonałościami oraz pomagają im przeciwdziałać. Korzystnie oddziałują również na regenerację mięśni w trakcie wysiłku i po nim 31,32,33.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czym różnią się kwasy omega-3 z ryb i z alg?

Przede wszystkim źródłem pochodzenia. Mikroalgi wytwarzają EPA i DHA, które następnie trafiają do morskiego łańcucha pokarmowego. Olej z alg pozwala pozyskiwać te kwasy bezpośrednio, z pominięciem połowu ryb. Przy wyborze suplementu warto sprawdzić zawartość EPA i DHA w dziennej porcji [1, 2].

Czy omega-3 z alg są odpowiednie dla wegan i wegetarian?

Tak. Olej z mikroalg jest źródłem EPA i DHA, które może zastąpić olej rybny w suplementacji. Warto jednak sprawdzić cały skład preparatu, również otoczkę kapsułki, aby upewnić się, że nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego [1, 2].

Czy omega-3 z alg są wolne od zanieczyszczeń?

Kontrolowane warunki hodowli mikroalg pozwalają ograniczać ryzyko zanieczyszczeń związanych ze środowiskiem morskim. Nie oznacza to jednak, że samo pochodzenie oleju gwarantuje czystość gotowego suplementu. Znaczenie mają również kontrola jakości, proces produkcji i badania produktu [1, 2].

Dlaczego świeżość oleju omega-3 ma znaczenie?

EPA i DHA są podatne na utlenianie, któremu sprzyjają światło, ciepło i kontakt z tlenem. Proces ten zmienia właściwości oleju i może pogarszać jego zapach oraz smak. Warto wybierać preparaty o potwierdzonej jakości i przechowywać je zgodnie z zaleceniami producenta [3, 4].

Dlaczego warto zadbać o odpowiednią ilość omega-3?

Kwasy omega-3 pełnią ważne funkcje w organizmie. DHA wspiera mózg, a EPA i DHA uczestniczą w prawidłowym funkcjonowaniu serca. Jeśli dieta dostarcza ich niewiele, suplement z olejem rybnym lub algowym może pomóc uzupełnić ich spożycie [10, 14, 15].

Źródła

  1. Ji X.J., Ren L.J., Huang H. Omega-3 Biotechnology: A Green and Sustainable Process for Omega-3 Fatty Acids Production. Frontiers in Bioengineering and Biotechnology. 2015;3:158. otwórz źródło
  2. Lenihan-Geels G., Bishop K.S., Ferguson L.R. Alternative Sources of Omega-3 Fats: Can We Find a Sustainable Substitute for Fish? Nutrients. 2013;5(4):1301–1315. otwórz źródło
  3. Kolanowski W. Omega-3 LC PUFA Contents and Oxidative Stability of Encapsulated Fish Oil Dietary Supplements. International Journal of Food Properties. 2010;13(3):498–511. otwórz źródło

Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej, formalnej opinii ani diagnozy. W przypadku dolegliwości zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Powiązane artykuły

Teksty, które rozwijają ten temat — wybrane przez redakcję.

Pomidor, winogrono i kapsułki suplementów – ilustracja artykułu nikalab o zdrowej diecie i uzupełnianiu niedoborów.

Czy suplementy są potrzebne, jeśli zdrowo się odżywiasz?

Jesz warzywa, wybierasz pełne ziarno, ograniczasz przetworzone produkty. Czy to wystarczy, żeby obejść się bez suplementów? Sprawdźmy, jakich składników najczęściej nam brakuje i dlaczego zdrowy talerz nie zawsze wystarcza, żeby uchronić przed niedoborami.

Autor Hanna Borowska Przeczytaj
kapsułki Bazy na co dzień nikalab z kwasami Omega-3 z alg

Czy warto suplementować kwasy Omega-3 na co dzień?

Nawet jeśli spożywamy ryby, nie mamy pewności, że dostarczymy sobie odpowiednią ilość kwasów Omega-3. A ten składnik jest bardzo ważny dla zdrowia człowieka na przestrzeni całego życie, zaczynając od okresu płodowego. Wszystko, co warto wiedzieć o kwasach Omega-3, znajdziesz w tym artykule.

Przeczytaj
Omega-3 z alg w suplementach diety nikalab

Omega‑3 bez rtęci, algi zamiast oleju rybnego.

Lubisz ryby, ale przy ich zakupie zastanawiasz się nad pochodzeniem i zawartością rtęci? Kwasy omega-3 można pozyskiwać również z mikroalg hodowanych w kontrolowanych warunkach. 

Autor Dawid Krawczyk Przeczytaj