Nie podoba Ci się, jak dziecko jest karmione w przedszkolu? Zmień to!

Dziewczynka w przedszkolu je owoce podczas obiadu
Czas czytania: 3 min
Opublikowano 24/06/2022

Dietetyk dziecięcy Magdalena Kubik opowiada, jak krok po kroku podejść do zmiany jadłospisu w przedszkolu, jeśli wywołuje Twoje zastrzeżenia. Ten algorytm będzie przydatny zarówno w publicznych, jak i prywatnych placówkach.

Dziewczynka w przedszkolu je owoce podczas obiadu

Jadłospis w przedszkolu Twojego dziecka pozostawia w Twojej ocenie wiele do życzenia? Nie podobają ci się produkty podawane dziecku? Masz wrażenie, że tylko Ty zauważasz te niedociągnięcia? Trudno rozmawia ci się z kierownictwem placówki? Odłóż na bok emocje i przejdź krok po kroku poniższy algorytm. Zyskasz mocne argumenty do dyskusji nad zmianami w żywieniu lub uspokoisz się, że podawane posiłki są zgodne z oficjalnymi wytycznymi dla dzieci

Krok pierwszy – ściągnij jadłospis. 

Ze strony przedszkola pobierz całotygodniowy jadłospis dziecka. Najlepiej wydrukuj go sobie i zaznaczaj na nim wszystkie ważne elementy, które będziesz sprawdzać.

Krok drugi – weryfikacja menu z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia. 

O tym, jakie błędy najczęściej popełnia się w przedszkolnych jadłospisach, przeczytasz tu

Analizując jadłospis swojego dziecka, odpowiadaj na poniższe pytania, by sprawdzić, czy jadłospis odpowiada wymogom Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016r

  1. Czy w przedszkolu są przynajmniej dwa posiłki główne (śniadanie, obiad)?
  2. Czy posiłki zawierają produkty z różnych grup spożywczych: produkty zbożowe lub ziemniaki, warzywa lub owoce, mleko lub produkty mleczne, mięso, ryby, jaja, orzechy, nasiona roślin strączkowych i inne nasiona oraz tłuszcze?
  3. Czy potrawy smażone są podawane nie częściej niż 1raz w tygodniu?
  4. Czy potrawy w placówce są doprawiane solą, ziołami czy przyprawami typy Vegeta, Kucharek itp.?
  5. Czy podawana jest chociaż jedna (lub więcej) porcji warzyw w posiłku obiadowym?
  6. Czy w tygodniu są 3 lub więcej porcji surowych warzyw?
  7. Czy w tygodniu pojawiają się minimum 3 różne warzywa?
  8. Czy podawane są owoce surowe i przetworzone?
  9. Czy podawane owoce suszone nie zawierają cukru lub innych substancji słodzących oraz soli czy tłuszczu?
  10. Czy podawana jest 1 lub więcej porcji owoców każdego dnia w posiłku obiadowym?
  11. Czy w tygodniu pojawiają się minimum 3 różne owoce?
  12. Czy zachowana jest proporcja tygodniowa – 3 porcje warzyw na 2 owoców?
  13. Czy warzywo lub owoc jest w każdym podawanym w przedszkolu posiłku?
  14. Czy produkty zbożowe lub ziemniaki pojawiają się w każdym posiłku głównym?
  15. Czy płatki śniadaniowe zawierają nie więcej niż 15 g cukrów na 100g produktu gotowego do jedzenia?
  16. Czy potrawy smażone z kategorii produkty zbożowe pojawiają się maksymalnie 1 raz w tygodniu (mowa tu o np. o naleśnikach)?
  17. Czy ryby podawane są co najmniej 1 raz w tygodniu?
  18. Czy produkty mleczne mają zawartość cukrów max 10g na 100ml?
  19. Czy w przedszkolu podawane są co najmniej 2 porcje mleka lub produktów mlecznych dziennie?
  20. Czy podawane soki nie zawierają dodatku cukru?
  21. Czy jest dostępna woda do picia dla dzieci?
  22. Czy napoje przygotowywane na miejscu są bez dodatku cukru (dozwolone słodzenie miodem naturalnym)?

Krok trzeci – uzupełnienie informacji. 

Jest zupełnie naturalne, że możesz nie wiedzieć, jakie produkty są wykorzystywane do przygotowania posiłków. Nikt nie będzie miał za złe, jeśli pojawi się z Twojej strony pytanie o te produkty. Najprościej napisać maila do kierownictwa placówki z prośbą o udostępnienie informacji, np. jakie kakao, płatki czy inne produkty są w przedszkolu wykorzystywane. Zapytaj o nazwę produktu oraz producenta. Mając te dane, szybko w internecie sprawdzisz tabele wartości odżywczych produktu i łatwo stwierdzisz, ile cukru, soli czy tłuszczu zawierają. 

Pamiętaj, że graniczne wartości to:

Cukier.

  • produkty zbożowe do 15g/100g produktu; 
  • mleko i produkty mleczne 10g/100g produktu; 
  • ogólnie produkty mają mieć nie więcej niż 10g cukrów /100g. 

Sól.

W tabelach wartości odżywczych znajdziesz informację o zawartości soli, a w rozporządzeniu jest mowa o sodzie. Przelicznik jest prosty: sól (g) = sód (g) x 2,5, zatem 0,12 g sodu = 0,3 g soli. 

W rozporządzeniu jest wyraźnie napisane, że można stosować zioła i przyprawy bez dodatku soli. Oznacza to dyskwalifikację dla popularnych mieszanek typu Vegeta, Kucharek itp.

Tłuszcz. 

Produkty powinny zawierać go nie więcej niż 10g tłuszczu w 100g produktu gotowego do spożycia.

Nie ma zupełnie znaczenia, czy posiłki w przedszkolu Twojego dziecka przygotowywane są w kuchni przedszkolnej, czy dostarczane przez firmę kateringową. Wszyscy podlegają wymogom tego samego Rozporządzenia i muszą udostępniać informacje o produktach wykorzystywanych do przygotowania posiłków. 

Krok czwarty – analiza. 

Masz już wszystkie informacje do analizy jadłospisu przedszkolnego Twojej pociechy. Pora go jak najbardziej obiektywnie ocenić. Możliwe, że już na tym etapie się uspokoisz. Jednak  jeśli w którymkolwiek miejscu menu odbiega od wymogów zawartych w Dzienniku Ustaw, możesz działać. 

Krok piąty – działanie. 

Cały jadłospis został przez ciebie dokładnie przejrzany i podsumowany, potwierdziły się Twoje zastrzeżenia, masz w ręku konkretne argumenty, by działać. Pora przekazać te argumenty stronie przeciwnej – czyli kierownictwu przedszkola – i poczekać na ich odzew. 

Pamiętaj – ciężko jest dyskutować z faktami. Dlatego po Twojej interwencji najprawdopodobniej jadłospis się zmieni. 

Jeśli nie, zawsze możesz poprosić o ocenę Sanepid. W tym celu należy przekazać jadłospisy przedszkolne do właściwego oddziału z prośbą o opinię. Możesz także poprosić o skontrolowanie placówki.

Sama miałam okazję działać według tego algorytmu z przedszkolem mojej córki. Pojawiły się u niej na podwieczorek “mleczne kanapki” i serki topione. Choć wiedziałam od razu, że to niezgodne z rozporządzeniem produkty, chciałam dać szansę firmie kateringowej na wypowiedzenie się, zanim prześlę moje wnioski. Taktyka zadziałała. W jadłospisie nastąpiły korzystne zmiany bez potrzeby interwencji Sanepidu. Mam nadzieję, że i w placówce Twojego dziecka tak będzie. 
Wydawca nie prowadzi działalności leczniczej.