Fotostarzenie skóry pod wpływem promieni UVA i UVB

Co postarza Twoją skórę bardziej niż słońce, które czujesz? Poznaj UVA

Aktualizacja: 15/07/2026
Czas czytania: 3 min
Autor: lek. med. Nina Nicheska
Sprawdzone przez eksperta

Chronimy się przed słońcem, które parzy. Tymczasem za większość oznak starzenia skóry odpowiada promieniowanie UVA, które działa podstępnie i dociera przez chmury i szyby aż do skóry właściwej, gdzie powstaje kolagen. Wyjaśniam, jak ochronić się przed UVA.

O słońcu myślimy zwykle przez to, co widać od razu: opaleniznę, zaczerwienienie po zbyt długim dniu na plaży, czasem przebarwienia. Naturalnie szukamy więc winowajcy tam, gdzie coś czujemy i widzimy. Tymczasem najwięcej dzieje się tam, gdzie wzrok nie sięga, kilka warstw głębiej w skórze. To właśnie tam zaczyna się fotostarzenie, czyli przedwczesne starzenie skóry pod wpływem słońca (ang. photoaging). I to zupełnie inny rodzaj promieniowania niż ten, który kojarzy nam się z oparzeniem.

Żeby zrozumieć, o co chodzi, warto przyjrzeć się promieniowaniu ultrafioletowemu (UV) bliżej. Dzieli się ono na dwa rodzaje - UVA i UVB - które docierają do nas każdego dnia, niezależnie od pogody.

Czym jest promieniowanie UVB i dlaczego je czujemy?

Promienie UVB mają krótszą falę i więcej energii, czyli działają mocno i od razu. Uszkadzają komórki naskórka i ich DNA. UVB zatrzymuje się głównie w naskórku, czyli najbardziej zewnętrznej warstwie skóry, a około 70% pochłania już sama warstwa rogowa.

To właśnie UVB przede wszystkim odpowiada za rumień i oparzenie słoneczne. Jego działanie czujemy: piecze i czerwieni, a po kilku dniach schodzi. Właśnie dlatego przez długi czas to jemu błędnie przypisywano większość szkód.

Czym jest promieniowanie UVA i czemu działa podstępnie?

UVA to zupełnie inna historia. Stanowi około 95% promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi. UVA znacznie słabiej wywołuje rumień niż UVB, dlatego jego działania często nie odczuwamy i to właśnie czyni je podstępnym.

Sięga za to znacznie głębiej: nawet 20 do 30% tego promieniowania dociera do skóry właściwej, czyli warstwy pod naskórkiem, w której mieszczą się fibroblasty i włókna kolagenu odpowiadające za jędrność.

Chmury i szyby nie są tarczą. Nawet 80% promieni UVA przechodzi przez chmury, a także przez szyby, więc towarzyszy nam także wtedy, gdy w ogóle o nim nie myślimy. Chmury zatrzymują głównie UVB, czyli promienie, które parzą. UVA, które przyspiesza starzenie skóry, przepuszczają niemal bez przeszkód.

Porównanie działania promieni UVA i UVB


promienie UVB

promienie UVA

Co to jest?

Promieniowanie o krótszej fali, wysokoenergetyczne

Promieniowanie o dłuższej fali, stanowi ok. 95% UV docierającego do Ziemi

Gdzie działa?

Głównie w naskórku (ok. 70% pochłania warstwa rogowa)

Sięga do skóry właściwej (20–30% dociera do fibroblastów i kolagenu)

Co czujemy?

Rumień, oparzenie słoneczne. Efekt widoczny od razu

Praktycznie nic, słabo wywołuje rumień, dlatego działa niezauważenie

Przenikanie przez chmury/szyby

Zatrzymywane przez chmury i szyby

Przechodzi niemal bez przeszkód, nawet 80% przez chmury, także przez szyby

Skutek długofalowy

Uszkodzenie DNA komórek naskórka, ryzyko oparzeń

Uruchamia wolne rodniki, rozkład kolagenu i elastyny. To główny motor fotostarzenia

Udział w fotostarzeniu skóry

Mniejszy

Odpowiada za większość z ok. 80% starzenia się skóry przypisywanego słońcu

 

Jak UVA niszczy kolagen w skórze właściwej?

Kiedy UVA dociera na ten poziom, uruchamia reaktywne formy tlenu, czyli wolne rodniki. Skóra ma na nie własną obronę, opartą między innymi na antyoksydantach, które wytwarza sama: glutationie i dysmutazie ponadtlenkowej (w skrócie SOD).

Ta obrona działa świetnie, dopóki nadąża. Kłopot zaczyna się, gdy dawka promieniowania jest zbyt duża. Wtedy w skórze aktywują się procesy rozkładu kolagenu i elastyny, a produkcja nowego kolagenu zwalnia. Kolagen stanowi 75 do 80% suchej masy skóry właściwej, więc jego ubytek robi realną różnicę. Z czasem widać ją jako utratę jędrności i pierwsze drobne zmarszczki. Koloryt staje się mniej równomierny, a blask przygasa.

Fotostarzenie: skutek wielu dni, także tych pochmurnych

Najgorsze w tym wszystkim jest to, że ten efekt się kumuluje. Fotostarzenie odpowiada za około 80% starzenia się skóry, a nie bierze się z jednego dnia na słońcu. To suma ekspozycji z wielu lat, dzień po dniu, także tych pochmurnych.

Warto zapamiętać: zaczerwienienie po słońcu znika po kilku dniach. Zniszczony kolagen nie odbuduje się sam z dnia na dzień.

Czy sam krem z filtrem wystarczy, żeby ochronić skórę?

Filtr przeciwsłoneczny, czyli krem z SPF, jest podstawą przy ochronie przed UV i nic go nie zastąpi. Nie jest jednak pełną tarczą na całe światło słoneczne, a jego skuteczność zależy od tego, jak go nakładamy. Liczy się ilość kremu, częstotliwość i regularność ponawiania aplikacji.

Jak więc chronić skórę przed fotostarzeniem, skoro sam filtr nie sięga najgłębiej? Tu z pomocą przychodzą antyoksydanty. Mogą uzupełniać ochronę przeciwsłoneczną, pomagając ograniczać skutki stresu oksydacyjnego wywołanego przez promieniowanie UV. Działają w głębszych warstwach skóry, tam, gdzie powstaje kolagen, czyli dokładnie tam, gdzie sam filtr już nie sięga.

Antyoksydanty od wewnątrz: jak działa Formuła Blasku

Z tego założenia wyszliśmy, tworząc  Formułę Blasku. Połączyliśmy w niej cztery składniki, które celują w opisane wyżej mechanizmy:

  • SkinAx²™ – kompleks antyoksydantów (w tym SOD, polifenole z pestek winogron, witamina C i cynk)

  • Fitoceramidy Lipowheat™ – odbudowujące barierę skóry

  • Kwas hialuronowy – wiążący wodę

  • Olej z wiesiołka

W badaniach producentów tych składników ich stosowanie wiązało się z wyższą gęstością kolagenu (o 50%) i większym blaskiem skóry (o 25,7%)*.

Formuła jest wegańska, bez cukru, słodzików i konserwantów, a wystarczą dwie kapsułki dziennie.

* Dane pochodzą z badań producentów Lipowheat™ i SkinAx²™. 

Fotostarzenie i ochrona skóry: najczęstsze pytania

  • Czy UVA jest groźniejsze niż UVB?
    Oba rodzaje promieniowania mają inne działanie. UVB odpowiada głównie za rumień i oparzenia, czyli efekty, które widać i czuć od razu. UVA działa ciszej i głębiej, dlatego jego skutki, w tym fotostarzenie, kumulują się latami, często niezauważone.
  • Czy szyby i chmury chronią przed promieniowaniem UV?
    Nie w pełni. Chmury zatrzymują głównie UVB. UVA przechodzi przez zachmurzenie i przez szyby w bardzo dużym stopniu, dlatego towarzyszy nam nawet w pochmurny dzień czy w samochodzie.
  • Czy sam krem z filtrem wystarczy?
    Filtr przeciwsłoneczny to podstawa ochrony przed UV i warto go stosować codziennie, w odpowiedniej ilości. Nie jest jednak jedynym elementem dbania o skórę narażoną na słońce, dlatego dobrze uzupełnić go antyoksydantami, które wspierają skórę od wewnątrz.
  • Czy antyoksydanty zastępują filtr przeciwsłoneczny?
    Nie, to inna forma wsparcia. Antyoksydanty mogą pomagać ograniczać skutki stresu oksydacyjnego wywołanego przez promieniowanie UV i działają w głębszych warstwach skóry, ale nie zastępują ochrony przeciwsłonecznej na skórze.
  • Jak długo stosować Formułę Blasku, żeby zauważyć efekty?
    Suplementacja to proces stopniowego wspierania organizmu, dlatego efekty warto obserwować w dłuższej perspektywie, przy regularnym stosowaniu. Najlepiej jako element codziennej rutyny, obok filtra przeciwsłonecznego.
  • Dla kogo jest Formuła Blasku?
    Dla osób, które chcą wesprzeć kondycję skóry latem i przez cały rok, szczególnie tych, które są często wystawione na działanie słońca, także przez szyby, w biurze czy w samochodzie.
Źródła
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej, farmaceutycznej ani dietetycznej. Informacje zawarte w niniejszym materiale nie mogą być traktowane jako substytut profesjonalnej konsultacji ze specjalistą. Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia.

Najnowsze artykuły

Bądź na bieżąco! Czytaj nasze najnowsze wpisy, odkrywaj aktualne tematy i rozwijaj swoją wiedzę oraz korzystaj z praktycznych porad każdego dnia z blogiem nikaMag.

17 pytań do nowej szefowej Google Polska. Poznaj Dagmarę Brzezińską
Wywiady i rozmowy

17 pytań do nowej szefowej Google Polska. Poznaj Dagmarę Brzezińską

W tym odcinku serii „17 pytań do…” Dagmara Brzezińska opowiada, jak znaleźć równowagę między wymagającą karierą a życiem prywatnym oraz jakie nawyki pomagają jej zachować energię, dbać o zdrowie i...
Czas czytania: 1 min
Czytaj więcej
Fotostarzenie skóry pod wpływem promieni UVA i UVB
Zdrowie i profilaktyka

Co postarza Twoją skórę bardziej niż słońce, które czujesz? Poznaj UVA

Chronimy się przed słońcem, które parzy. Tymczasem za większość oznak starzenia skóry odpowiada promieniowanie UVA, które działa podstępnie i dociera przez chmury i szyby aż do skóry właściwej, gdzie powstaje...
Czas czytania: 3 min
Czytaj więcej
Maślan sodu nikalab
Suplementacja i dieta

Maślan sodu a zdrowie jelit: jak kwas masłowy działa na jelita i jak je wspiera?

Maślan sodu to substancja, która na co dzień powstaje w jelitach. Produkuje ją nasza mikrobiota. Na rynku pojawia się jednak coraz więcej preparatów zawierających maślan sodu. Dowiedz się, czy warto...
Czas czytania: 6 min
Czytaj więcej